Yeni Bir Tədqiqat Qrenlandiyada Buzlaqların Əriməsinin Əsas Səbəblərini Açıqladı

Qrenlandiyada buzlaqların əriməsinin səbəblərini araşdıran yeni bir iş ərimənin kök səbəblərini ortaya qoydu. Uzun illər ərzində toplanan məlumatların təhlilinin nəticələrinə görə, istixana effektinin yaratdığı buzlaqların əriməsi gözləniləndən xeyli azdır.

Qrenlandiya səthini əhatə edən buzlaqların əriməsi planetimizdə dəniz səviyyəsinin yüksəlməsində ən vacib amildir. 

Ümumiyyətlə qlobal istiləşmənin vacib bir nəticəsi olaraq qəbul edilən və gələcəkdə planetimiz üçün böyük bir risk yaradan bu vəziyyətin mənbəyini anlamaq üçün bir çox araşdırma aparılır.

Kaliforniya Universiteti Irvine Campus’dan olan elm adamları tərəfindən edilən yeni bir araşdırma bu suala böyük ölçüdə cavab verdi. 

Tədqiqat nəticəsində istixana effektinin buzlaqların əriməsinə təsirinin gözlənilən qədər yüksək olmadığı və ərimənin əsas səbəbinin katabatik küləklər olduğu üzə çıxdı .

 

| Böyük ərimələrin yalnız 2%-i istixana təsirindən qaynaqlanır:

2007-ci ildən bəri kütləvi ərimə hadisələri ümumi ərimənin yalnız yüzdə 2-ni təşkil etdi.

Bu , Qrenlandiya Buz təbəqəsinin əriməsinə ən çox həssas olan ərazilərdəki hava stansiyalarının on illik ölçmələrindən istifadə edildi . 

Sürətli təsirə görə bu zrimələrin xaricində buzlaqlarda ərimənin əsas mənbəyi katabatik küləklərdir. 

Ortaq fərziyyə budur ki, istixana effekti ilə kəskinləşən buludların sürətli əriməsi hadisələri Qrenlandiyadakı buz kütləsi itkisinin əhəmiyyətli bir hissəsini təşkil edirdi .  Bu cür ifrat hadisələrdən iki nəticəni gördü

California California Irvine Campus (UCI) Universitetinin professoru Charlie Zender deyərək sözləri yekunlaşdırır.

Yamaclardan axan havanın yaratdığı bir aşağı küləyi olan katabatik küləklərin ərimənin təxminən 59% una səbəb olduğu ifadə edildi .

Qrenlandiya

Ərimənin yüzdə 28-i , katabatik küləklər olaraq bilinən yerli hava axınları ilə üst-üstə düşən açıq səmalar dövründə günəş radiasiyasının buz səthinə çatması nəticəsində baş verirsə, 31%-i bu küləklərin yaratdığı təlatümün  yaratdığı  həssas istilik dəyişikliyindən qaynaqlanır .

 

Tədqiqatçılara görə katabatik küləklərin qütb buzunun davamlı azalmasına verdiyi töhfə bu araşdırma ilə daha yaxşı anlaşıldı. 

Qrenlandiyada günəş işığı qar və buzları əks etdirir və havanı yuxarıya doğru isidir. 

Katabatik küləklər isə atmosferi qarışdırıcı kimi qarışdıraraq isti havanı yenidən səthə çıxarır. Bu, ərimənin sürətlənməsinə səbəb olur.

Yeniliklərdən tez xəbərdar olmaq və bu tipli məzmunların daha çox gəlməsi üçün sadə bir toxunuşla Telegram kanalımıza abunə ola bilərsiniz.

 
 
Reaksiyanız ?
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
1
+1
0

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir.