Keçmişdən Bu Günə Qədər Smartfonların Tarixi: İlk Model iPhone Deyildi

1994-cü ildə, nisbətən rəqibsiz olan texnologiya nəhəngi IBM, ilk smartfon olaraq bilinən cihazını tanıtdı və satışa təqdim etdi. Bu gün eyni ərazidə gəzən onlarla şirkət bizim üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən cihazlar istehsal edir. Bəs telefonlar bizi necə bizdən daha yaxşı tanıdı?

Ən əsas smartfon, Apple-ın 2007-ci ildə təqdim etdiyi ilk iPhone modelindən qaynaqlanır. Ancaq bu səhvdir. 

Bunun üçün ilk növbədə ağıllı telefonu (smartfonu) nəyin ağıllı etdiyini bilmək faydalıdır. Bu fərqi izah etmək üçün yalnız İnternetə giriş kifayət deyil.

Günümüzdəki ağıllı telefonlar sahiblərinə görə formalaşan süni zəka proqramı tərəfindən dəstəklənir və bu süni zəka prosessorları ilə çox vəzifəni asanlıqla yerinə yetirirlər. 

| 1994: Tarixdə ilk dəfə “smartfon” ifadəsini istifadə edən cihaz, IBM Simon idi.

ibm simon

IBM , 1994  cü ildə “Simon Personal Communicator” adlı bir cihaz istehsal etdi. Ad nə qədər kobud və oduncaqdır, elə deyilmi? 

Simon, telefon xüsusiyyətlərinə sahib bir cib kompüteri olaraq dizayn edildi və 1995-ci ildə “ağıllı telefon”, yəni “ağıllı telefon” kimi tanındı.  

Simon-un satış qiyməti 899 dollar idi. Yəqin ki, bugünkü iqtisadi şəraitdə satışa çıxarılsaydı, araşdırmalarımıza görə bu cihazın qiyməti 2021-ci ildə təxminən 1500 dollar olardı. 

Beləliklə, bu günün ən bahalı smartfonunu əvəz edə bilər. Bu, IBM Simon-u əslində tarixin ən bahalı smartfonu edir.  

| 1999: BlackBerry-nin tamaşası başladı:

BlackBerry

Apple-ın fərdi kompüterlərə qapıldığı, Steve Jobs şirkətindən qovulduğu və Samsung iş maşınları istehsal etdiyi illərdə IBM ilə BlackBerry arasında rəqabət  var idi. 

BlackBerry, 1999-cu ildə təqdim etdiyi RIM 850 modeli ilə hələ də üstündə durduğu iş üçün şəxsi cihazlarını istehsal etməyə başladı.  

RIM 850, korporativ e-poçtlar, rəqəmsal qovluqlar, təqvimlər və tapşırıq siyahısı yaradılmasına icazə verən bir cihaz idi. Bir şəkildə, simsiz internet təcrübəsi təqdim edən ilk portativ fərdi cib kompüteri idi.

| 2000: Boş yerə minilliyin yaşı olduğunu demirik, ilk kameralı telefona salam verin:

J-SH04

Telefonu ağıllı edən ən vacib xüsusiyyətlərdən biri də kameradır. 18 yaş qrupunun üzvləri bu gün həyatlarında heç kamerasız telefonlar görməyiblər. 

Ən çox yalnış məlumatların əksinə olaraq, Yapon elektronik nəhəngi Sharp, 2000-ci ildə J-SH04 adlı uğursuz bir kamera telefonu istehsal edib buraxdı. Xarab olmasının səbəbi cihazın özü deyildi – insanlar o vaxtlar kamera telefonu ideyasını həqiqətən qəbul etmirdilər.  

| 2003: Bu günə qədər ən çox satılan klassik telefon Nokia 1100 satışa təqdim edildi

Nokia 1100

Bəli, klassik telefonların adını çox çəkməyəcəyimi söylədik, ancaq fərdi telefonların geniş yayılmasına səbəb olan tarixşünaslıq texnologiyalarını gözardı edə bilmərik. 

Bu gün Nokia buna nail olan bir şirkət olaraq nəhənglərin altına girə bilər. Hər şeyə baxmayaraq, yenə də müvəffəqiyyətini bərabərləşdirə bilmədi. 2003-cü ildə çıxan Nokia 1100, tarixin ən çox satılan telefonu olaraq ümumi təsnifatın zirvəsinə çatdı.  

1100 telefon sənayesinə səbəb oldu və rəqabəti bir üst səviyyəyə qaldırdı. Bu andan etibarən hər bir istehsalçı daha çox telefon təklif etmək üçün mübarizə apardı.

Daha çox təklif etmək üçün keçmişə göz qırpmaq istəyən istehsalçılar qazandı. Yeni ilə köhnə birləşdirilməli, yüksək dərəcədə işlək və problemlər həll edilməli idi. Nokia-nın ən böyük peşmançılığı  ənənəvi yanaşması idi. 

 

| 2007: Xətalarını görən şikətin, xətalarından dərs almış idarəedicisinin təqdim etdiyi smartfon iPhone:

steve jobs iphone

Apple, tarixin ən təsirli texnoloji məhsullarından biri olan iPhone-u 2007-ci ildə təqdim etdi. Cihaz çox kiçik bir gövdədə bir telefondan daha çox təklif etmək üçün hazırlanmışdır. 

Kamerası yalnız şəkil çəkə bilər və rəngli toxunma ekranında internet sörfü təklif edirdi. Mobil tətbiqetmə konsepsiyası üçün bir az daha çox vaxt lazım idi. Steve Jobs, “Mobil cihazlar sənayesindən 5 il qabaqdayıq” dedi, iPhone təqdimatı əsnasında həqiqətən dolu.  

| Yanvar 2008: App Store və mobil mağazalar ortaya çıxdı

İstifadəçilərin məqsədlərinə uyğun xidmətlərdən istifadə etmələri üçün fərqli bir dünya təklif etmək lazım idi. Bu səbəbdən Apple, App Store-u ilk iPhone modelindən 1 il sonra elan etdi. 

Bu, smartfon istehsalçıları üçün bir inqilab idi, çünki pul qazanmağın yeganə yolu olan cihazların satışına və satışına alternativ yol var idi.

Apple, müstəqil inkişaf etdiricilərin ilk növbədə tətbiqləri buraxmasına icazə vermədi. Yenə fərqli bir anlayışa, daha sürətli bir çevrilməyə ehtiyac var idi.  

| Noyabr 2008: HTC Dream ilə son 10 ildə ən çox istifadə olunan əməliyyat sistemi olan Android ortaya çıxdı:

HTC Dream

Google-un mobil əməliyyat sistemi Android, sakitcə  ABŞ-da T-Mobile G1 adlanan HTC Dream kimi tanınan bir cihazda 2008-ci ilin Noyabr ayında yerini aldı. HTC Dream , slayt toxunma ekranı , fiziki klaviatura və maksimum funksionallığı ilə dövrün ən yaxşı cihazlarından biri oldu.  

| Aprel 2011: Klassik telefonların çöküşü

Android

İndi telefonları ağıllı edən ən böyük şeyin proqram təminatı olduğu ilə razılaşa bilərik. 2011-ci ilin aprelində Android dünyanın ən çox istifadə edilən “mobil” əməliyyat sistemi oldu

3 il keçməsinə baxmayaraq, Apple, əvvəllər iOS ilə bu addımı atmasına baxmayaraq, transformasiyanın sənədləşdirilməsində uğur qazandı.  

İndi mobil cihazların 36% -dən çoxu Android-ə malikdir. Bu vaxt, Nokia-nın Symbian əməliyyat sisteminin istifadəsi azalmağa başladı, Nokia davamlı olaraq Andorid cəbhəsinə yaxınlaşmırdı.

Şirkət, önümüzdəki illərdə Microsoft ilə müqavilə bağlayacaq və öz bazar payını əldən verəcəkdi, bu rəhbər ağlı ilədə çox yol gedə bilmədilər.

| Aprel 2011: Hey Siri

siri

İPhone’ların ən böyük hissələrindən biri olan Siri, ilk dəfə 2011-ci ildə ortaya çıxdı. Onun yeni dilləri öyrənməsi və onlardan tez istifadə etməsi üçün vaxt lazım idi. Yalnız bir il sonra , Google, indi Google Assistant olaraq tanıdığımız Google Now-ı başlatdı.  

| Dekabr 2011: Ağlı Havada Microsoft 

windows mobil

Android və iOS-un tüğyan etdiyini uzaqdan izləyən Microsoft, cihazların artıq mobil hala gələcəyini görməməyi dayandırdı və çox da maraqlanmadığı Windows Mobile layihəsini çıxardı . 

Windows Phone adlı yeni bir anlayış ortaya çıxdı. İndi PC-nin yerini doldurula bilməyən əməliyyat sistemi mobil versiyası ilə rəqabət etməyə hazırdı. Onsuz da iki nəfər olduğu bir mühitdə üçüncü şəxsin başına nə gəldiyini bilirsiniz.  

| Yanvar 2012: davamlı ənənəviliyin kədərli sonu

böyürtkən

BlackBerry hələ də istehsal olunur, davamlı olaraq fiziki klaviatura ilə cihazlar istehsal edir. Bazarda nəhəng olmaq istəyən şirkətlər istehlakçıların meyllərinə uyğun hərəkət edirlər. 

İndiki nəhənglər bu tendensiyaların istiqamətini təyin edir. Digər tərəfdən, BlackBerry, dediklərindən başqasını doğru görməyən bir anlayışla davranmaqda davam edirdi. 2012-ci ilin əvvəlində firma tarixindəki ən pis ilini geridə buraxdığını elan etdi.

| 2012-ci ilin sonu: Yeni nəhəng, möhtəşəm bir yarış

samsung

Samsung, 2012-ci ildə smartfon sənayesində ən çox satılan cihaz oldu. Şirkət demək olar ki, hər cibə uyğun hər cür smartfon ilə bazarı alt-üst etdi. 

Eyni zamanda, Apple çox seçilmiş texnologiyalara sahib az sayda cihazla fərqli bir strategiya tətbiq edərək ən çox satılan istehsalçılar arasında 2-ci yeri tutdu. 

Samsung bu gün də smartfon sektorunun lideridir . Apple, Huawei ilə ikinci yer uğrunda mübarizə aparır. 

| Noyabr 2013: Milyard? Nə vaxt milyonu keçdi? 

ağıllı telefon

2013-cü ildə dünya miqyasında satılan smartfonların sayı 1 milyardı keçdi. Bəli, indi 1 milyard insanın cibində ağıllı telefon var idi, mütəxəssislər bu bazarın hələ də doymadığını söylədilər. 

3G kimi texnologiyalar sayəsində hər kəsin hər yerdə və istədiyi zaman internetə qoşulmasını təmin etmək istənildi. Bu gün bütün dünyada hələ də internet yoxdur, ancaq bir smartfon var. 

| 2015: Asılılıq!

asılılıq

Qlobal araşdırmalardan sonra sosial media kanalları daha çox insana ağıllı telefon tətbiqetmələri ilə çatdı, asılılıq faktoru texnologiya ilə qarşılandı. 2008-ci ildən bəri bəhs edilən, lakin çox bəhs edilməyən Nomofobiya (Mobil fobiya yoxdur – Nomofobiya)  adlı psixoloji bir simptom milyonlarla insana təsir etdi. 

Bu gün smartfon istifadəçilərinin əhəmiyyətli bir hissəsi bu simptomdan əziyyət çəkir. Ağıllı telefonlar birdən yox olarsa çox böyük bir təşvişə düşəcəyik.

2015-ci ildə aparılan araşdırmalar insanların 80% -ə yaxınının bu bağlılıqdan təsirləndiyini ortaya çıxardı . Getdikcə daha çox smartfon satılmağa başladı, amma bunun da bir həddi var idi. 

| 2016: OK Google

google köməkçisi

Google, səsli köməkçi üzərində uzun illər işini tamamladı və köməkçini Allo adlı bir mesajlaşma tətbiqinin bir hissəsi olaraq tanıdıb. Köməkçi zamanla Google Now  tətbiqetməsini əvəz etdi. 

Google Assistant bu gün dünyanın ən inkişaf etmiş nitq sintezi texnologiyasına sahib dünyanın ən humanist danışan köməkçisidir.

| Fevral 2017: Tarixdə ilk dəfə ağıllı telefon satışları azaldı:

ağıllı telefon satışı

Söyləmək asandır, 2007-ci ildə ilk iPhone-u gördüyümüz 1992-ci ildən bəri ilk dəfə smartfon satışlarında bir az azalma oldu. Bu, mütəxəssislərin fikrincə bazarın artıq doymuş olmasına işarə idi. İnsanlar  hər il telefon yeniləməsini bir az lazımsız tapmağa başlayırlar.  

| Noyabr 2017: Google Microsoftu üstələyir

microsoft vs android

Google, bütün əməliyyat sistemlərinin rəqabət etdiyi sinifdə Microsoft-un Windows sistemini geridə qoyub. Dünyada ən çox istifadə edilən əməliyyat sistemi Android oldu.

Samsung bu işə böyük töhfə versə də, indi Apple xaricində milyonlarla cihaz istehsal edən və satan şirkətlər var. 

| Noyabr 2017: Süni intellekt prosessorlu ilk smartfon

Süni intellekt proqramdan ibarətdir, lakin bu proqram yüksək işləmə gücü tələb edir. Milyonlarla tranzistordan ibarət mobil cihazlarda olan prosessorla iki klassik hissədən ibarətdir. Bunlardan birincisi mərkəzi prosessor vahidi olan CPU-lardır. 

İkincisi, görüntü işlənməsini təşkil edən GPU’lardır. Huawei  isə smartfon prosesi tarixində ilk dəfə öz prosessor markası Kirin ilə uğur qazandı. 

Şirkət, NPU adlı süni intellekt proqramının işinə xüsusi tapşırılan bir prosessor vahidi olan 3 seqmentli bir mobil prosessor çipini təqdim etdi. Bu çiplər tarixdə ilk fiziki süni intellekt prosessoruna sahib olan Mate 10 seriyasında meydana çıxdı. 

Eyni zamanda, Apple iPhone X A11 Bionic prosessorunu təqdim etdi. Sonra Qualcomm Snapdragon 845 və Samsung Exynos 9810 kimi güclü prosessorları gördük. Hal-hazırda bütün mobil prosessorların süni intellekt bölməsi var.

| Bu gün: Qatlanabilən telefonlar və LiDAR sensorlar var

qatlana bilən telefon

Samsung, Apple, Xiaomi və Huawei-nin rəhbərlik etdiyi ağıllı telefonlar dünyasında indi yüzlərlə cihaz və onlarla istehsalçı var. Çin, markaları ilə bazarın çox hissəsini ələ keçirmiş kimi görünür.

İndi telefonlarımız səs köməkçiləri və süni intellekt texnologiyaları ilə bizi daha yaxşı tanıyır.  

Ağıllı telefon istehsalçılarının indi fərqləndirmə imkanları azdır və buna yüksək səviyyəli investisiyalarla nail olmağa çalışırlar. 

Kompüterləri, qatlana bilən ekranları və kamera sensorlarını idarə etmək üçün kifayət qədər güclü mobil prosessorlar ciblərimizdəki kiçik kompüterlərə yerləşib … Sizcə, smartfonların gələcəyi nə olacaq? Şərhlərinizi gözləyirik …

 

Son olaraq 1 toxunuş qədər vaxt aparan yazıya reaksiya bildirməyi unutmayın ) Yeniliklərdən tez xəbərdar olmaq üçün isə rəsmi Telegram kanalımıza abunə ola bilərsiniz.

 

Yayın Axını

Reaksiyanız ?
+1
0
+1
0
+1
0
+1
2
+1
5
+1
0
+1
1

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir.