Görmə Qabiliyyəti Olmayan Şəxslər Nə Görürlər?

Görmə qabiliyyətli bir insanın nə gördüyünü düşünməsi və ya hörmə qabiliyyəti olmayan bir insanın bu təcrübənin görmə qabiliyyəti olmadan başqaları ilə eyni olub olmadığını düşünməsi adi bir haldır.

“Görmə qabiliyyəti olmayan insanlar nə görürlər?” Sualının tək bir cavabı yoxdur. Çünki fərqli görmə qabiliyyəti olmama dərəcələri var. Bunu başa düşmək çox çətin vəziyyətdir ancaq, elm nə deyir gəlin baxaq.

Mənbə: https://www.thoughtco.com/what-do-blind-people-see-4153577

Young girl reading braille

| Müxtəlif qabiliyyət əskikliyi dərəcələri olduğu üçün görmə qabiliyyəti olmayan insanların nə gördükləri sualının tək bir cavabı yoxdur.

Müxtəlif korluq dərəcələri olduğu üçün korların gördükləri sualının tək bir cavabı yoxdur.

Görmə qüsuru olmayan insanların görmə qabiliyyəti olmayan insanların həyatı necə qəbul etdiklərini və ya görmə qabiliyyəti olmayan bir insanın digər insanların onlarla eyni təcrübəni yaşadığını düşündüyünü düşünməsi çox normaldır. Bundan əlavə, həqiqi məlumatları “görən” beyin olduğundan, fərdin əvvəllər görmə qabiliyyətinə sahib olub olmadığı vacibdir.

| Bəs anadangəlmə görmə qabiliyyəti olmayan insanlar nə görürlər?

Bəs anadangəlmə kor olan insanlar nə görürlər?

İndiyə qədər heç bir şey görməmiş insan onu görə bilməz. Anadangəlmə görmə qabiliyyəti olmayan Samuelə görə, anadangəlmə görmə qabiliyyəti olmayan insanların yalnız qaranlığı gördüyünü söyləmək səhvdir, çünki ümumiyyətlə insanların “qara” ilə müqayisə edə biləcəyi başqa bir fikir yoxdur.

Beləliklə, Samuel dünyaya görmə qabiliyyəti olmayan olaraq gələn insanların baxışını “Yalnız boşluq” adlandırır.Dediyi kimi boşluq. Görmə qabiliyyəti olan insanlar üçün bu şəkildə düşünmək faydalı ola bilər:

Bunu təcrübə etmənin bir yolu var. Bir gözünüzü bağlayın və açıq gözünüzlə bir şeyə diqqət yetirin. Bağlı gözünüz nəyi görür? Heç nəyi.

| Həyatlarının bir nöqtəsində nədənsə tamamilə görmə qbiliyyəti olmayanlar nə görürlər?

Həyatlarının bir nöqtəsində nədənsə tamamilə kor olanlar nə görürlər?

Daha sonra görmə qabiliyyətini itirənlərin təcrübəsi fərqlidir. Bəzi insanlar bu vəziyyəti mağaradakı kimi qaranlıq kimi təsvir edirlər. Bəzi insanlar şəkillər, rənglər və ya işıq parlaqlığı formasını ala bilən parıltı və ya canlı rəngli halüsinasiyalar görür.

Bu “vizyonlar” Charles Bonnet sindromunun əlamətidir. CBS qalıcı və müvəqqəti ola bilər, ancaq bir ruhi xəstəlik deyil və ya beyin zədələnməsi ilə əlaqəli bir şeydir. Tam korluğa əlavə funksional korluq da var. Funksional korluğun tərifi ölkədən ölkəyə dəyişir.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı görmə qabiliyyəti əskikliyini “3/60-dan daha pis görmə kəskinliyi” olaraq təyin edir. Funksional korluğu olan insanların görməsi korluğun şiddətindən və görmə zəifliyi növündən asılıdır.

| Qanuni korluğu olan insanlar nə görürlər?

Qanuni korluğu olan insanlar nə görürlər?

Qanuni olaraq kor olan insan iri əşyaları və insanları görə bilər, lakin onlar diqqət mərkəzində deyillər. Qanuni olaraq kor olan insanlar rəngləri görə bilər və ya bir məsafədə fokus saxlaya bilərlər.

Digər hallarda rəng kəskinliyi itə bilər və ya görmə bulanıq ola bilər. Bu təcrübə olduqca dəyişkəndir. 20/400 görmə qabiliyyəti olan Joey, “davamlı hərəkət edən və rəng dəyişdirən neon parıltıları” gördüyünü söyləyir.

| İşıq qavrayışını itirən insan necə görür?

İşıq qavrayışını itirən insan necə görür?

İşıq qavrayışını itirməmiş insan aydın formaları görə bilmir, ancaq işığın açıq və ya sönülü olduğunu anlayır.

| Tünel görmə qabiliyyəti olanlar nə görürlər?

Tünel görmə qabiliyyəti olanlar nə görürlər?

Görünüş normal ola bilər (ya da ola bilməz), ancaq yalnız müəyyən bir radiusda. Tünel görmə qabiliyyəti olan bir insan, 10 dərəcə bir koninin xaricindəki əşyaları görə bilməz.

| Görmə qabiliyyəti olmayan insanlar xəyal qururlar?

Kor insanlar xəyal qururlar?

Anadangəlmə kor olan “xəyallar qurur”, amma zehnində bir görüntüsü yoxdur. Xəyallar; Səslərdən, toxunma təcrübələrindən, qoxulardan, ləzzətlərdən duyğulardan ibarətdir.

Ancaq bir insan sonradan kor olarsa, xəyallarında vizyonlar da ola bilər. Görmə qabiliyyəti zəif olan insanlar da xəyal edə bilər, ancaq xəyallardakı cisimlərin görünüşü korluq növünə və tarixinə görə dəyişir. Çox vaxt xəyaldakı görüntülər insanın həyatı boyu gördüyü vizyona görə dəyişir.

Məsələn, rəng koru olan bir insan yuxularında əvvəllər görmədiyi rəngləri görməyə başlaya bilməz. Ancaq sonradan görmə qabiliyyəti pozulmuş bir insan əvvəllər gördüyü kimi mükəmməl bir aydınlıqda xəyal edə bilər və indiki görüşünün aydınlığında xəyal edə bilər.

Eynək və ya linza taxan görmə zəifliyi olan insanlar da bu şəkildə xəyal qururlar. Xəyallar tamamilə diqqət mərkəzində ola bilər və ya olmaya bilər. Bu, tamamilə fərdin illər ərzində yaşadığı təcrübələrdən asılıdır.

Maraqlıdır ki, REM yuxusunda görülən sürətli göz hərəkətləri, xəyal qurarkən görüntüləri görməsələr də bəzi korlarda müşahidə edilə bilər.

Bu sürətli göz hərəkətlərinin olmaması ümumiyyətlə kor olaraq dünyaya gələn və ya gənc yaşda görmə qabiliyyətini itirmiş insanlarda müşahidə olunur.

| İşığı qeyri-vizual olaraq qəbul etmək nədir?

İşığı qeyri-vizual olaraq qəbul etmək nədir?

Görüntülər yaradan bir görmə forması olmasa da, tamamilə kor olan bəzi insanlar görmə qabiliyyəti olmayan işığı qəbul edə bilirlər.

Bu sahədəki məlumatlar 1923-cü ildə Harvard Universitetinin aspirantı olan Clyde Keeler tərəfindən bu məsələni araşdırmaq üçün həyata keçirdiyi bir tədqiqat layihəsi ilə əldə edilməyə başlandı. Keeler, mutasiyaya görə gözlərində retina fotoreseptorları olmayan siçanları yetişdirdi.

Siçanlarda görmə üçün lazım olan çubuq və konus hüceyrələri yox idi, lakin şagirdləri işığa cavab verirdi. Bu araşdırmadan səksən il sonra elminsanlar, insanların və siçanların gözündə ‘işığa həssas retina ganglion hüceyrələri’ (ipRGCs) adlanan xüsusi hüceyrələr aşkar etdilər.

İşığa həssas olan retina ganglion hüceyrələri, retinadan deyil, retinadan beyinə siqnal göndərən sinirlərdə yerləşir. Hüceyrələr görmə qabiliyyətinə sahib olmasa da, işığı aşkar edə bilər.

Buna görə göz (görmə və ya görməmək) işığı aldıqda, nəzəri olaraq qaranlıq və işıq fərqi edilə bilər.

Bu barədə nə düşünürsən? Şərhlərdə bizimlə bölüşməyi unutmayın.

 

Yayın Axını

Son olaraq 1 toxunuş qədər vaxt aparan yazıya reaksiya bildirməyi unutmayın ) Yeniliklərdən tez xəbərdar olmaq üçün isə rəsmi Telegram kanalımıza abunə ola bilərsiniz.

 
Reaksiyanız ?
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
7
+1
0
+1
2

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir.