Dünyanın Ən Güclü İqtisadiyyatına Malik 10 Ölkə, İzahlı Şəkilə!

Dünyanın ən güclü iqtisadiyyatına malik ölkələr dedikdə, ağlımıza ən birinci Amerika, Yaponiya, Almaniya kimi ölkələr gəlir. Bir çoxuda düzdür bəs qalanları? Bəs Azərbaycan? Daha ətraflı şəkildə bu yazıda öyrənmiş olacaqsınız.

Bu siyahı World Population Review tərəfindən hazırlanmışdır.

Qeyd: Yazılanlar iqtisadi biliyiniz olmasa belə rahat başa düşə biləcəyiniz formada yazılmışdır.

| Dünyanın ən güclü iqtisadiyyatlarına keçməzdən əvvəl siyahıda görəcəyimiz şərtlərə nəzər salaq:

Pul vahidimiz niyə AZM yox, AZN adlanır?

  • Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM):  Müəyyən bir dövrdə bir ölkədə istehsal olunan bütün son mal və xidmətlərin pul bazar dəyəri. ÜDM, bir ölkə iqtisadiyyatının anlıq görüntüsünü başa düşməyə kömək edir. Xərclər istehsaldan və ya gəlirlərdən istifadə etməklə hesablana bilər.

  • PPP = ÜDM

  • Dünya ÜDM: Dünyanın hər ölkəsi üçün ümumi milli gəlirin cəmi. Ümumi milli məhsul (ÜMM) bir ölkənin ÜDM-ini ortaya qoyur, idxaldan əldə etdiyi gəlirin dəyərini əlavə edir və ixracdan gələn pulun dəyərini çıxardır. Ümumi daxili məhsulun dəyəri daxili və xarici ticarətin təsirini əks etdirdiyindən ÜDM-dən fərqlənir.

| Dünyadakı hər ölkənin ümumi milli məhsulu bir araya gəldikdə, idxal və ixracın dəyəri tarazlıqda olacaqdır.

Dünyadakı hər ölkənin ümumi milli məhsulu bir araya gəldikdə, idxal və ixracın dəyəri tarazlıqda olacaqdır.

Dünya iqtisadiyyatı cəmi 193 ölkənin iqtisadiyyatdan ibarətdir.

| Nominal ÜDM və ÜDM

Nominal GSYİH və GSYİH

Dünyadakı ÜDM-i müqayisə etmək üçün valyutalar bütün ölkələrdə ardıcıl olaraq konvertasiya olunmalıdır. İki əsas valyuta çevirmə sistemi var: Nominal və PPP və ÜDM qiymətləndirilməsinə bu iki yanaşma fərqli xüsusiyyətlərə malikdir və tez-tez müxtəlif səbəblərdən istifadə olunur.

| Nominal ÜDM bir ölkə, bölgə və ya beynəlxalq miqyasda geniş bir ÜDM müqayisəsi üçün faydalıdır.

Nominal ÜDM bir ölkə, bölgə və ya beynəlxalq miqyasda geniş bir ÜDM müqayisəsi üçün faydalıdır.

PPP, həm ölkədəki iqtisadi böyüməni, həm də yaşayış səviyyəsini ölçmək üçün istifadə olunur və bu da qlobal müqayisələrdə faydalı bir vasitədir. PPP, müxtəlif ölkələrdə mal və xidmətlər arasında keyfiyyət fərqlərini ehtiva etmir. 

Ümumiyyətlə, nominal ÜDM milli iqtisadiyyatların ölçüsünü ölçmək və müqayisə etmək üçün istifadə olunur. 

İndi şərtlər öyrəndiyimizə görə dünyanın ən güclü 10 iqtisadiyyatına nəzər salaq:

 

| 10. Kanada

Kanada

  • Nominal ÜDM:  1,73 trilyon dollar

  • ÜDM:  1.84 trilyon dollar

  • Adambaşına ÜDM:  46,260.71 dollar

Kanadanın ÜDM-nin 2023-cü ilə qədər 2.13 trilyon dollara yüksələcəyi gözlənilir. Kanada 33,2 trilyon dollarla malikdördüncü ən yüksək təbii ehtiyat dəyərinə sahibdir. Kanada, neft və təbii qaz kimi zəngin təbii ehtiyatlarına görə enerji supergücü sayılır.

| 9. Braziliya

Braziliya

  • Nominal ÜDM:  1,85 trilyon dollar

  • ÜDM:  2,40 trilyon dollar

  • Adambaşına ÜDM: 8.967 dollar

Braziliyanın təbii ehtiyatlarının böyük miqdarda taxta, uran, qızıl və dəmir daxil olmaqla 21,8 trilyon dollar olduğu təxmin edilir. 2000-2012-ci illərdə Braziliya dünyanın ən sürətli böyüyən böyük iqtisadiyyatlarından biri olmuşdur.

İndi isə dünyanın korrupsiyanın ən ağır olduğu 4-cü ölkədir.

| 8. İtaliya

İtaliya

  • Nominal ÜDM:  1,99 trilyon dollar

  • ÜDM:  2,40 trilyon dollar

  • Adambaşına düşən ÜDM:  34,260.34 dollar

İtaliya iqtisadiyyatının 2023-cü ilə qədər 2.26 trilyon dollara qədər böyüməsi gözlənilir. İtaliya, digər Avropa Birliyi ölkələri ilə ticarətinin 59% -ni həyata keçirərək, dünyanın ən böyük ixracatçılarından sekizinci yerdədir.

| 7. Fransa

Fransa

  • Nominal ÜDM:  2,71 trilyon dollar

  • ÜDM:  2.96 trilyon dollar

  • Adambaşına düşən ÜDM:  42.877.56 dollar

Avropa , Fransa ,  Almaniya və İngiltərədən sonra 3-cü, dünyada isə 7-ci böyük iqtisadiyyata sahibdir. Fransa , Avropa Birliyindəki bütün əkinçilik ərazilərinin təxminən üçdə birini təşkil edir və dünyanın ən böyük kənd təsərrüfatı istehsalçısı və ABŞ-dan sonra ikinci böyük kənd təsərrüfatı ixracatçısıdır. Ayrıca, Fransa dünyanın ən çox ziyarət edilən ölkəsidir.

| 6. Birləşmiş Krallıq

Birləşmiş Krallıq

  • Nominal ÜDM:  2.829 trilyon dollar

  • ÜDM:  2.83 trilyon dollar

  • Adambaşına ÜDM:  42,558 dollar

2023-cü ilə qədər İngiltərənin 3.27 trilyon dollarlıq ÜDM ilə yeddinci böyük iqtisadiyyata sahib olması gözlənilir. Xidmət sektoru, ümumilikdə maliyyə xidmətləri sektoru, ÜDM-in təxminən 80% -ni təşkil edir. London dünyanın ikinci böyük maliyyə mərkəzidir. İstehsal və kənd təsərrüfatı İngiltərədəki ikinci və üçüncü böyük sahələrdir.

| 5. Hindistan

Hindistan

  • Nominal ÜDM:  2.94 trilyon dollar

  • ÜDM:  10,51 trilyon dollar

  • Adambaşına düşən ÜDM:  2170 dollar

Hindistanın xidmət sektoru, iqtisadiyyatın 60% -ni və məşğulluğun 28%-ni təşkil edən sürətlə böyüyən bir sektordur. İstehsal və kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatın digər iki vacib sahəsidir.

 

| 4. Almaniya

Almaniya

  • Nominal ÜDM:  4 trilyon dollar

  • ÜDM:  4.44 trilyon dollar

  • Adambaşına ÜDM:  46,560 dollar

Almaniya Avropanın ən böyük iqtisadiyyatı və dünyada 4-cü böyük iqtisadiyyatıdır. Almaniyanın əsas sənaye sahələri avtomobil istehsalı, maşınqayırma, məişət texnikası və kimyəvi maddələrdir.

| 3. Yaponiya

Yaponiya

  • Nominal ÜDM:  5,15 trilyon dollar

  • ÜDM:  5,75 trilyon dollar

  • Adambaşına düşən ÜDM:  40,246.88 dollar

Yaponiyanın əsas sənaye sahələri dünyanın ən böyük elektronik sənayesidir və dünyada üçüncü olan avtomobil sənayesidir.

| 2. Çin

Çin

  • Nominal ÜDM:  14,14 trilyon dollar

  • ÜDM:  27,31 trilyon dollar

  • Adambaşına ÜDM:  10,261,68 dollar

Çinin 90% -i nadir torpaq metalları və kömür olan təbii sərvətlər, təxminən 23 trilyon dollar dəyərindədir. Çin iqtisadiyyatının böyüməsinin səbəblərindən biri də işçi əməyidir.

Ancaq pandemiya dövründə Çin iqtisadiyyatı daha da gücləndi və insan əməyinin dəyəri artdı. Onun üçündə Çin ucuz işçi arayışındadır və bir çox ölkədə buna görə fabriq qurur. Qardaş ölkə Türkiyə bu fabrik qurulan ölkələr arasındadır

| 1. Amerika Birləşmiş Ştatları

  • Nominal ÜDM:  21,44 trilyon dollar

  • ÜDM:  21,44 trilyon dollar

  • Adambaşına düşən ÜDM:  65.297.52 dollar

Amerika Birləşmiş Ştatları 1871-ci ildən bəri dünyanın ən böyük iqtisadiyyatıdır. ABŞ-ın təbii ehtiyatlarının dəyərinin böyüklüyü dünyada ikinci yerdədir.

| ÜDM-ə görə dünya ölkələri:

| 87. Azərbaycan

Baku | Location, History, Economy, & Facts | Britannica

  • Nominal ÜDM: 40,747,792,238 $

  • ÜDM: 40.75 Milyard

  • Adambaşına düşən ÜDM: $4,139 dollar

Azərbaycan 1991-ci ildən SSRİ boyunduruğundan çıxmış. O vaxtdan bəri azad iqtisadiyyata malik ollmuşdur. Ən əsas iqtiasdi gəlir isə Xəzər dənizindən çıxan neftin ixracından əldə etməkdədir.

| Bonus: 18. Türkiyə

Bonus: Türkiyənin harada olduğunu merak edənlər üçün;

  • GSYİH nominal: 761.4 milyard dollar

  • ÜDM:  761,4 milyard dollar

  • Adambaşına ÜDM: 9,126.56 dollar

Bundan əlavə, Türkiyə dünyanın 18-ci ən güclü iqtisadiyyatına sahibdir. Əlbətdə ki, bu siyahını AMA və BVF- nin məlumatlarına görə hazırladığımızı xatırladaq.

Siz bu barədə nə düşünürsünüz düşüncələrinizi şərh bölməsində yazmağı unutmayın.

 

Yeniliklərdən tez xəbərdar olmaq və bu tipli məzmunların daha çox gəlməsi üçün sadə bir toxunuşla Telegram kanalımıza abunə ola bilərsiniz.

 
Reaksiyanız ?
+1
1
+1
0
+1
3
+1
5
+1
3
+1
5
+1
3

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir.